Wspólny plan działań

Wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii

 

Czym jest wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii?

Wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii dotyczy planu przeprowadzonego wspólnie przez grupę sąsiadujących ze sobą władz lokalnych. Oznacza to, że grupa angażuje się w budowanie wspólnej wizji, przygotowanie inwentaryzacji emisji oraz określenie zestawu działań realizowanych wspólnie i indywidualnie na danym terytorium. Wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii ma na celu wspieranie współpracy instytucjonalnejwspólnego podejścia wśród władz lokalnych działających na tym samym obszarze terytorialnym.

 

Dlaczego właśnie wspólne podejście do planu działań?

W 2012 r. w ramach inicjatywy Porozumienia Burmistrzów oficjalnie wprowadzono możliwość przygotowywania wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii, co było wynikiem otrzymywanych informacji zwrotnych i zaleceń ze strony sygnatariuszy. Wprowadzenie wariantu wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii miało na celu dostosowanie procesu opracowywania takiego planu do potrzeb wyrażanych przez lokalne władze.

Niektóre gminy zdały sobie sprawę, że dzięki wspólnemu podejściu do planowania energetycznego można osiągać lepsze rezultaty niż w przypadku pojedynczych planów, ponieważ w niektórych okolicznościach możliwości działań o dużym oddziaływaniu łatwiej określić w granicach administracyjnych grupy sąsiadujących ze sobą niewielkich władz lokalnych. Sytuacja taka może mieć miejsce na przykład w przypadku działań ukierunkowanych na transport publiczny, lokalną produkcję energii lub świadczenie usług doradczych na rzecz obywateli. Ponadto gminy biorące udział we wspólnej realizacji działań mogą też czasem osiągać korzyści skali, takie jak na przykład w zamówieniach publicznych.

Poza tym niektóre gminy zmagają się z problemem związanym z deficytem zasobów ludzkich i finansowych do realizacji zobowiązań podjętych w ramach Porozumienia. W ten sposób łatwiej im łączyć działania podejmowane w ramach opracowywania, wdrażania i monitorowania planów działań na rzecz zrównoważonej energii.

 

Kto może realizować wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii?

Wspólne podejście do planu działań na rzecz zrównoważonej energii powstało specjalnie z myślą o niewielkich gminach w obrębie jednego obszaru terytorialnego – czyli w celu zapewnienia ciągłości terytorialnej – na którym szacunkowa liczba ludności poszczególnych gmin nie przekracza 10 000 mieszkańców. Aglomeracja miejska, taka jak metropolia i jej przedmieścia, zamiast pojedynczych planów może rozważyć przeprowadzenie wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii.

 

Jaka jest różnica między wspólnym planem działań na rzecz zrównoważonej energii w wariancie 1 i w wariancie 2?

Różnicę pomiędzy tymi dwoma wariantami wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii można podsumować w następujący sposób:

1) Wariant 1 – indywidualne zobowiązanie do ograniczenia emisji CO2: każdy sygnatariusz z grupy indywidualnie zobowiązuje się do redukcji emisji CO2 do 2020 roku o co najmniej 20%, a tym samym zobowiązany jest do wypełnienia własnego szablonu planu działań na rzecz zrównoważonej energii. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii może zawierać zarówno działania indywidualne, jak i wspólne. Oddziaływanie na oszczędności energii, produkcję energii odnawialnej i ograniczanie emisji CO2 odpowiadające wspólnym działaniom należy podzielić w ich indywidualnych szablonach planów działań między poszczególne gminy wspólnie realizujące te działania. Kluczowe dane każdego szablonu planu działań na rzecz zrównoważonej energii zostaną opublikowane na indywidualnym profilu poszczególnych sygnatariuszy na stronie internetowej Porozumienia. Dokument planu działań na rzecz zrównoważonej energii jest wspólny w odniesieniu do wszystkich sygnatariuszy w grupie i powinien być zatwierdzony przez każdą radę miasta.

2) Wariant 2 – wspólne zobowiązanie do ograniczenia emisji CO2: grupa sygnatariuszy zbiorowo zobowiązuje się do redukcji emisji CO2 do 2020 roku o co najmniej 20%. W tym konkretnym przypadku wypełnić trzeba tylko jeden wspólny szablon planu działań na rzecz zrównoważonej energii, a zrobić to musi grupa sygnatariuszy widniejących na grupowym profilu sygnatariuszy na publicznej stronie internetowej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii może zawierać zarówno działania indywidualne, jak i wspólne (uwzględnić tu trzeba przynajmniej jedno działanie wspólne). Kluczowe dane do szablonu wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii zostaną opublikowane w grupowym profilu sygnatariusza na stronie internetowej Porozumienia. Analogicznie do wariantu 1 również w tym przypadku dokument planu działań jest wspólny w odniesieniu do wszystkich sygnatariuszy i powinien być zatwierdzony przez każdą radę miasta.

 

 

Indywidualny plan działań na rzecz zrównoważonej energii

 

Wspólny plan działań w wariancie 1

Wspólny plan działań w wariancie 2

Cel ograniczenia emisji CO2

|

|

| |

Inwentaryzacja emisji

|

| |

| |

Działania w ramach planu

|

|

| |

Zatwierdzenie planu przez radę miasta

|

|

|

Złożenie szablonu planu

|

|

| |

Złożenie dokumentu planu

|

| |

| |

Profil sygnatariusza na stronie internetowej

|

|

| |

 | – plan indywidualny

 | | – plan wspólny

 

W obu przypadkach grupę sygnatariuszy zdecydowanie zachęca się do powołania ciała/organu odpowiedzialnego za koordynowanie procesu opracowywania i wdrażania planu działań na rzecz zrównoważonej energii. Zaleca się przekazanie tych prac odpowiedniemu koordynatorowi terytorialnemu Porozumienia. Do pozostałych możliwości zalicza się wyznaczanie najbardziej aktywnej i zaawansowanej gminy w grupie lub aglomeracji w przypadku obszarów miejskich.

 

Jak dołączyć do Porozumienia między burmistrzami, gdy zdecydujemy się na wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii?

Władze lokalne pragnące dołączyć do inicjatywy Porozumienia między burmistrzami i przyjęcia wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii powinny podjąć następujące kroki:

 

Poszczególnym radom miast z grupy zaprezentować zobowiązania wiążące się z przystąpieniem do Porozumienia między burmistrzami.

 

Po przyjęciu przez radę miasta oficjalnej uchwały upoważnić burmistrza – lub równoważnego przedstawiciela – do podpisania formularza przystąpienia do Porozumienia (wariant 1 lub 2 dostępny jest w bibliotece na stronie internetowej).

 

Po podpisaniu wypełnić internetowy formularz rejestracyjny poprzez wskazanie rodzaju wspólnego przystąpienia do Porozumienia i przesłanie należycie podpisanego osobnego formularza przystąpienia do Porozumienia dla każdej rady gminy.

 

Czy aktualni sygnatariusze indywidualni mogą zdecydować się na wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii?

Tak, indywidualni sygnatariusze mogą zdać sobie sprawę, że lepiej by było zdecydować się na wspólne podejście. Pierwotny sposób przystąpienia do Porozumienia mogą wówczas zmienić w następujący sposób:

 

1)    Skontaktować się z Helpdeskiem Porozumienia między burmistrzami i przekazać następujące informacje:

  • nazwę aktualnych sygnatariuszy indywidualnych i nazwę grupy,
  • informacje na temat liczby ludności na terenie grupy,
  • nazwę organu/władz odpowiedzialnych za koordynację prac.

2)    Po zatwierdzeniu przekazanych informacji przez Helpdesk Porozumienia między burmistrzami proszę przejść do procedury przystępowania do Porozumienia w sposób opisany powyżej.

 

Ile organów władz lokalnych przyjęło wspólne podejście do planu działań na rzecz zrównoważonej energii?

Do lipca 2014 r. wspólne podejście do planu działań na rzecz zrównoważonej energii przyjęło 71 grup władz lokalnych, spośród których 65 zdecydowało się na wspólny plan działań w wariancie 2 (wspólny cel polegający na redukcji emisji CO2). Na grupy te składa się ponad 500 gmin i 2,7 mln mieszkańców. Ponad 80% spośród tych sygnatariuszy pochodzi z Włoch, gdzie ze względu na niewielki rozmiar większości gmin (Comune) najlepsze okazało się podejście grupowe.

Przeciętna grupa składa się z siedmiu gmin o liczbie ludności na poziomie około 40 000 mieszkańców na grupę. Poza tym około 45% grup sygnatariuszy złożyło swoje wspólne plany działań na rzecz zrównoważonej energii.

 

71 grup sygnatariuszy

2,7 mln mieszkańców

31 przyjętych wspólnych planów działań na rzecz zrównoważonej energii

Jak w praktyce wygląda przyjmowanie wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii?

Isola d'Elba, Włochy

Kluczowe dane:

Liczba gmin: 8

Liczba ludności: 31 317

Rok powstania planu działań: 2013

Docelowy poziom CO2 do roku 2020: 30% (2004)

 

Osiem gmin z wyspy Elba postanowiło na całym terytorium wyspy wdrożyć wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii (w wariancie 2). Zaczęło się od prowincji Livorno, koordynatora terytorialnego Porozumienia na tym terenie. Wybór wynikał z chęci połączenia zasobów ludzkich i ekonomicznych podczas opracowywania i wdrażania planu działań na rzecz zrównoważonej energii, jak również z możliwości osiągnięcia lepszych wyników niż w przypadku samodzielnego działania poszczególnych gmin. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii dla wyspy Elba jest pierwszym krokiem w kierunku bardziej ambitnego długoterminowego celu wiążącego się z neutralnością pod względem emisji dwutlenku węgla. W celu wsparcia realizacji zadania polegającego na gromadzeniu danych, określania celu i działań służących do osiągnięcia celu powołano grupę roboczą, w skład której wchodzą przedstawiciele wszystkich gmin, prowincja i konsultanci. Prowincja Livorno przedstawiła swoim gminom propozycję „modelu zarządzania” planem działań, w której założono stworzenie partnerstw publiczno-prywatnych. Uznano to za czynnik decydujący o powodzeniu w odniesieniu do możliwości zagwarantowania realizacji określonych w planie działań. Plan ten zawiera szczegółowy opis działań ze wskazaniem kosztów, wsparcia ze strony podmiotów prywatnych lub niezbędnych środków finansowania, m.in. przedsiębiorstwa usług energetycznych. Niektóre z wspólnych celów działań dotyczą modyfikacji regulacji dotyczącej budynków, co ma na celu wspieranie efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii oraz współpracy między gminami a operatorami turystycznymi w celu ograniczenia zużycia energii w obiektach turystycznych. W 2014 r. plan działań na rzecz zrównoważonej energii w przypadku wyspy Elba wyróżniono nagrodą A+Com, przyznawaną we Włoszech co roku za wybitne plany działań na rzecz zrównoważonej energii.

 

Władze lokalne Kerry, Irlandia

Kluczowe dane:

Liczba gmin: 4

Liczba ludności: 145 000

Rok powstania planu działań: 2013

Docelowy poziom CO2 do roku 2020: 20% na sygnatariusza (2008)

 

„Ważne jest, że wskazujemy drogę w kierunku lepszych społeczności. Pracując razem, aby osiągnąć cele określone w planie działań na rzecz zrównoważonej energii, z pewnością je osiągniemy” (burmistrza Kerry w planie działań na rzecz zrównoważonej energii władz lokalnych Kerry, 2013). W 2013 podczas przygotowywania wspólnego planu działań (wariant 2) dotyczącego podlegającego im obszaru cztery organy władz lokalnych z Kerry postanowiły wzmocnić współpracę. W 2011 r. radę miasta Kerry wybrano na wiodącą przykładową zrównoważoną energetycznie społeczność lokalną. Wcześniej w 2008 r. powstał zespół ds. zarządzania energią. Zarówno grupa sterująca w przypadku zrównoważonej energetycznie społeczności lokalnej, jak i zespół ds. zarządzania energią to w Kerry podmioty kierujące procesem wdrażania planu działań na rzecz zrównoważonej energii. Zespół ds. zarządzania energią składa się z przedstawicieli wszystkich działów rady miasta Kerry. Oprócz przedstawicieli rady miasta Kerry w grupie sterującej znajdują się również przedstawiciele lokalnych firm i użytkowników energii. Powstała w czerwcu 2014 r. grupa czterech organów z Kerry, a także postępy w ramach pozostałych bieżących projektów, w tym projektu SmartReFlex (współfinansowanego w ramach programu Inteligentna Energia dla Europy) i projektu Transition Kerry, będzie służyć ograniczaniu zależności energetycznej poprzez oszczędności energii i dążenie do rozwoju lokalnych źródeł energii będących w stanie zaspokoić określone i sprawnie zarządzane zapotrzebowanie, a w konsekwencji do redukcji wycieków z lokalnej gospodarki i poprawy jakości życia obywateli. Działania przewidziane w ramach planu działań na rzecz zrównoważonej energii są zintegrowane ze strategiami lub zaleceniami przewidzianymi w innych planach, takich jak plan rozwoju hrabstwa. Wiele działań sprzyjających efektywności energetycznej podjęto w ramach modelu wspólnego, na przykład projekt oświetlenia publicznego zapewnianego przez przedsiębiorstwo usług energetycznych.

 

Valli S.O.L., Włochy

 

Kluczowe dane:

Liczba gmin: 5

Liczba ludności: 13 255

Rok powstania planu działań: 2012

Docelowy poziom CO2 do roku 2020: 26% (2005)

 

Pięć niewielkich gmin położonych w dolinach Stura, Orba i Leira (SOL) na zachód od Genui postanowiło połączyć swoje wysiłki w ramach przygotowywania wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii (wariant 2). Biorąc pod uwagę ich wielkość, wcześniejsze działania w zakresie współpracy i wspólną tożsamość terytorialną, decyzja o połączeniu sił i działaniu według modelu wspólnego była dość oczywista. Cztery gminy znajdują się na terenie Regionalnego Parku Beigua i posiadają certyfikat ISO 14001 (system zarządzania środowiskowego). Dlatego też przystąpienie do Porozumienia między burmistrzami uznano za naturalną ewolucję działań już w trakcie realizacji ze strony tych gmin. Prowincja Genua, koordynator terytorialny Porozumienia, we współpracy z swoją wewnętrzną fundacją „Muvita” odegrała kluczową rolę w nadzorowaniu procesu oraz udzielaniu niezbędnej pomocy technicznej. W szczególności prowincja dostarczyła danych dotyczących inwentaryzacji emisji. Od początku procesu planowania podczas opracowywanie planu działań na rzecz zrównoważonej energii liczono na udział różnych zainteresowanych stron. Były one zaangażowane w proces określania scenariusza dotyczącego przyszłości społeczności oraz ustalania priorytetów. W planie działań w przypadku Valli S.O.L. wyznaczono ambitny poziom redukcji emisji CO2 wynoszący przynajmniej 20%, który osiągnąć ma każda z gmin. Aby osiągnąć ten cel, w planie działań kompleksowo opisano działania wdrażane przez poszczególne gminy. Przykładowo w trzech gminach w ramach zintegrowanych działań, obejmujących zarówno prowincję, jak i region Ligurii, wybudowano trzy zakłady na biomasę wykorzystujące lokalne zasoby energetyczne. Wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii zrealizowano przy wsparciu w ramach projektu „Energia dla Burmistrzów” (współfinansowanego z programu „Inteligentna Energia dla Europy”).

 

Mezilesi, Republika Czeska

Kluczowe dane:

Liczba gmin: 5

Liczba ludności: 1 995

Rok powstania planu działań: 2014

Docelowy poziom CO2 do roku 2020: 45% (2005)

 

Mezilesi przygotowało swój wspólny plan działań na rzecz zrównoważonej energii (wariant 2) w ramach projektu społeczności w 100% korzystających z odnawialnych źródeł energii (współfinansowanego z programu „Inteligentna Energia dla Europy”). W planie działań uczestniczy pięć gmin wiejskich, które dzięki projektowi skorzystały z doradztwa i szkoleń w zakresie opracowywania wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii. Te pięć gmin nie pierwszy raz miało okazję współpracować w tym gronie, wcześniej w ramach innych programów (np. programu Leader), lecz po raz pierwszy współpraca ta dotyczyła dziedziny energii. Współpraca ta wynikała m.in. z łatwości wywiązania się ze zobowiązań w ramach Porozumienia, w tym również celu dotyczącego redukcji emisji CO2, w ramach działań wspólnych, a nie indywidualnych. Jednej z gmin (Kněžice) dzięki opalanej biogazem elektrociepłowni udało się osiągnąć samowystarczalność pod względem zapotrzebowania na energię elektryczną i cieplną. Zakład produkuje również pelety do ogrzewania znajdujących się w okolicy domów. Jednym z kluczowych działań w ramach wspólnego planu działań na rzecz zrównoważonej energii będzie wymiana systemów grzewczych w gospodarstwach domowych na bardziej wydajne i przejście z obecnie używanego węgla, drewna lub gazu na pelety z drewna produkowane lokalnie w mikroregionie. Jedną z korzyści płynących z zastosowania wspólnego podejścia w ramach planu działań jest możliwość organizacji spotkań i dyskusji na temat przyszłości wspólnego dla tych pięciu gmin terytorium. Było to możliwe dzięki określonej grupie w ramach planu działań, w której skład weszli przedstawiciele wszystkich pięciu gmin oraz dodatkowo eksperci zewnętrzni. Poza tym w ramach projektu społeczności w 100% korzystających z odnawialnych źródeł energii burmistrzowie i technicy z pięciu gmin mieli także możliwość wzięcia udziału w wizytach studyjnych i uczenia się od bardziej doświadczonych gmin.

 

Biuro Porozumienia między burmistrzami

Opublikowano w czerwcu 2014 r.

www.eumayors.eu

Helpdesk:

powrót
do góry